در بسیاری از روایت‌های توسعه، عشایر در بخش فرهنگ یا گردشگری خلاصه می‌شوند. اما زندگی عشایری یک نظام اقتصادی و اجتماعی کامل است که با کوچ، دام، آب، مرتع، راه و بازار پیوند دارد. نشست شورای عشایر کشور در یاسوج فرصتی بود تا این ابعاد در یک قاب دیده شوند.

محمد بهرامی سیف‌آبادی در این نشست با تأکید بر اینکه عشایر مهمان استان نیستند، آن‌ها را یکی از ارکان و پایه‌های هویتی استان دانسته است. این جمله فقط یک تعارف فرهنگی نیست. اگر جامعه‌ای بخشی از هویت و اقتصاد یک منطقه باشد، تصمیم‌های مربوط به آب، راه، انرژی و دام نیز باید با حضور خود آن جامعه طراحی شود.

به گزارش خانه ملت، نماینده بویراحمد، دنا و مارگون مسائل عشایر را در حوزه‌هایی مانند آب، جاده‌های دسترسی، انرژی و تولید گوشت قرمز برجسته کرده است. این فهرست نشان می‌دهد که چالش عشایر یک مسئله تک‌بخشی نیست. جاده بدون آب و مرتع، یا انرژی بدون زنجیره فروش دام، معیشت پایدار ایجاد نمی‌کند.

بهرامی در بخشی از سخنان خود گفته است در استان دو هویت وجود دارد؛ هویتی که در موزه‌ها ثبت شده و هویتی که همچنان در حال کوچ است. این تعبیر، تفاوت میان میراث مادی و میراث زنده را روشن می‌کند. حفاظت از کوچ فقط ثبت خاطرات نیست؛ به معنی حفظ مسیرهای قانونی، امنیت دام، دسترسی به خدمات و امکان ادامه تولید است.

او بهترین متولی حفظ و تقویت فرهنگ کوچ را مجموعه امور عشایر دانسته است. چنین رویکردی می‌تواند نقطه شروع هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف باشد، اما در عمل نیازمند اختیار، بودجه و مکانیزم پاسخ‌گویی است. اگر هر دستگاه تنها بخشی از مسئله را حل کند، برنامه توسعه عشایر ناقص می‌ماند.

از منظر اقتصادی، تولید گوشت قرمز و فرآورده‌های دامی می‌تواند یکی از پایه‌های امنیت غذایی باشد. اما برای تبدیل این ظرفیت به درآمد پایدار، عشایر به زیرساخت سردخانه، حمل‌ونقل، بسته‌بندی، بازار فروش و پشتیبانی در برابر خشکسالی نیاز دارند. اینجا نقش نماینده مجلس در پیوند دادن سیاست‌های ملی با نیازهای محلی روشن می‌شود.

از منظر اجتماعی، آموزش کودکان، دسترسی به درمان و پوشش ارتباطی در مسیر کوچ نیز بخشی از عدالت است. تصویری که از نشست منتشر شده، تنها یک جلسه رسمی نیست؛ فرصتی برای یادآوری این واقعیت است که توسعه استان بدون در نظر گرفتن جامعه عشایری، تصویری ناقص خواهد داشت.

برای ارزیابی نتیجه این نشست، باید منتظر خروجی‌های قابل مشاهده ماند: چه پروژه آبی برای مناطق عشایری تعریف شده، کدام مسیرهای دسترسی اولویت گرفته‌اند، چه سهمی از اعتبارات انرژی و ارتباطات به این جامعه رسیده و برنامه بازار محصولات دامی چگونه اجرا می‌شود. هویت زنده، به تصمیم زنده و اجرای مستمر نیاز دارد.