در سیاست‌گذاری انرژی، عددهای بزرگ همیشه تصویر کامل را نشان نمی‌دهند. عبور ظرفیت تجدیدپذیرها از ۶۲۰۰ مگاوات و برنامه‌ریزی برای رسیدن به حدود ۱۲ هزار مگاوات تا پیش از پیک سال آینده، یک هدف مهم است؛ اما تحقق آن به شبکه انتقال، تأمین تجهیزات، سرمایه‌گذاری و توان مصرف‌کننده برای هماهنگی با تولید وابسته است.

محمد بهرامی سیف‌آبادی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، در گفت‌وگو با خانه ملت گفته است که ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر از مرز ۶۲۰۰ مگاوات گذشته و برنامه زمان‌بندی برای افزودن ظرفیت در ماه‌های آینده وجود دارد. به گفته او، بخش عمده ظرفیت فعلی را نیروگاه‌های خورشیدی تشکیل می‌دهند و استان‌های مرکزی و اصفهان در این حوزه پیشرو هستند.

او انرژی بادی را نیز یکی از ظرفیت‌های مهم کشور معرفی کرده و با اشاره به وضعیت این صنعت گفته است ظرفیت نیروگاه‌های بادی در حدود ۳۷۱ مگاوات قرار دارد و هدف‌گذاری برای عبور از ۱۰۰۰ مگاوات دنبال می‌شود. نکته مهم آن است که باد و خورشید الگوی تولید یکسانی ندارند؛ خورشید در میانه روز بیشترین تولید را دارد و باد می‌تواند در ساعات دیگری از شبانه‌روز فعال باشد. ترکیب این منابع، همراه با ذخیره‌سازی و مدیریت شبکه، اهمیت پیدا می‌کند.

در گفت‌وگوی دیگری که در خرداد ۱۴۰۵ منتشر شد، بهرامی با اشاره به افزایش حدود ۹ هزار مگاواتی ظرفیت تولید برق از ابتدای دولت چهاردهم، بر نقش مدیریت مصرف تأکید کرد. او اعلام کرد که اوج مصرف سالانه حدود ۴۵ هزار مگاوات و اوج تابستان بیش از ۶۰ هزار مگاوات است. این تفاوت بزرگ نشان می‌دهد که مسئله فقط کمبود ظرفیت نیست؛ الگوی مصرف فصلی و ساعتی نیز فشار سنگینی بر شبکه وارد می‌کند.

توسعه تجدیدپذیرها از چند جهت راهبردی است. نخست، تنوع بخشیدن به سبد تولید و کاهش وابستگی به یک منبع. دوم، کاهش مصرف سوخت فسیلی در نیروگاه‌ها. سوم، ایجاد فرصت سرمایه‌گذاری برای بخش خصوصی و اقتصاد محلی. چهارم، استفاده از مزیت‌های جغرافیایی استان‌هایی که تابش یا باد مناسب دارند. هیچ‌یک از این مزیت‌ها به‌تنهایی کافی نیست و هر پروژه باید از مرحله زمین و مجوز تا اتصال به شبکه ارزیابی شود.

یکی از پرسش‌های کلیدی این است که افزایش ظرفیت تا چه حد به ظرفیت قابل استفاده در ساعات اوج تبدیل می‌شود. یک نیروگاه ثبت‌شده زمانی ارزش کامل پیدا می‌کند که به شبکه متصل باشد، تعمیرات و کیفیت تجهیزات آن پایدار بماند و تولید آن با نیاز مصرف هماهنگ شود. به همین دلیل، گزارش شفاف درباره ظرفیت اسمی، تولید واقعی، ضریب بهره‌برداری و میزان اتصال به شبکه ضروری است.

توسعه تجدیدپذیر همچنین نیازمند سیگنال اقتصادی روشن است. سرمایه‌گذار باید بداند قرارداد خرید برق چگونه اجرا می‌شود، ریسک نرخ ارز و تأمین تجهیزات چگونه مدیریت می‌شود و زمان بازگشت سرمایه چه اندازه است. کاهش ریسک و شفافیت مقررات می‌تواند مهم‌تر از شعارهای بزرگ درباره ظرفیت باشد.

هدف ۱۲ هزار مگاواتی اگر با برنامه دقیق ماهانه، تأمین مالی پایدار و انتشار داده‌های پیشرفت همراه شود، می‌تواند به یک سیاست واقعی تبدیل شود. بدون این اجزا، عدد هدف تنها یک تصویر از آینده است. معیار درست ارزیابی، فاصله میان وعده امروز و برق پایدار فرداست.

گزارش مکمل درباره اوج مصرف و ظرفیت نیروگاهی با شناسه ۴۱۹۶۴۴ در خانه ملت منتشر شده است.